MONUMENT PONTFORT - Retie

Initiatiefnemer: Dries Majewski

Waarom het monument?

Op een dag werd ik gecontacteerd door de kleinzoon van Gust Stessens. Ik werd bij Gust thuis uitgenodigd, hij vertelde mij over zijn traumatische ervaring  in september 1944. Een verhaal van twee jonge vrienden op de verkeerde plaats op het verkeerde moment.

Gust en Fons kwamen in een Brits artillerievuur terecht.

Het doelwit was het Duitse luchtafweergeschut dat in Retie Pontfort was opgesteld.

Het hevige bombardement kende geen genade en Fons kwam om het leven.

Gust gaf aan dat hij bang was dat Fons vergeten zou worden, daarom ontstond het idee van een gedenkteken.

De kapel van het Pontfort werd opgericht omdat 3 broers ongeschonden uit de oorlog waren teruggekeerd.

Op slechts enkele honderden meters van de plaats waar Fons om het leven kwam bleek de kapel de ideale plaats voor een gedenkteken.

Bovendien organiseert de buurt elk jaar een ceremonie en houden vele fietsers er halt.

MONUMENT SAS 7 - Geel

Initiatiefnemer: Gil Geerings

Waarom het monument?

In september 1944 werden drie Britse militairen van het 6de bataljon King's Own Scottish Borderers  op deze plek dodelijk verwond door Duitse troepen:

Majoor  N. C. Rollo M.C.

Korporaal eerste klasse J.T. Renton

Soldaat D. Baird

Op deze plek, bij Sas 7, sneuvelden op 14 september 1944 drie Britse soldaten van het 6de bataljon King's Own Scottish Borderers: majoor Norman Chetwynd Rollo M.C., korporaal eerste klasse James Tweedie Renton en soldaat David Baird.

Kort na de bevrijding van het centrum van Geel rukte de 15de Schotse Divisie op naar het Kempisch Kanaal, met als doel strategisch belangrijke bruggen in te nemen. Het 6de bataljon kreeg de opdracht om via de weg Geel-Retie de brug bij Sas 7 veilig te stellen.

Hoewel de Duitsers zich aanvankelijk hadden teruggetrokken, bleken ze aan het kanaal zware weerstand te bieden. Toen de eerste Britse troepen via een beschadigde brug probeerden over te steken, liepen ze in een hinderlaag van het SS Grenadier-Regiment Landstorm Nederland. De Britse militairen kwamen onder zwaar vuur te liggen van onder meer 88mm kanonnen en machinegeweren. De situatie werd nog verergerd door brand in het omliggende bos en Duitse vernielingen aan de kanaaldijk.

Bijna alle soldaten van de eerste sectie werden krijgsgevangen genomen. Korporaal Renton en soldaat Baird sneuvelden ter plaatse. Majoor Rollo raakte zwaargewond en overleed de volgende dag. Ironisch genoeg zou hij diezelfde dag onderscheiden worden met het Military Cross voor zijn moed in Normandië.

De brug bij Sas 7 was na de strijd onbruikbaar, waardoor de geallieerden zich richtten op een oversteek bij Geel-Ten Aard. Sas 7 bleef gedurende de rest van de oorlog een gevaarlijke plek, bezaaid met mijnen en munitie, en werd door de lokale bevolking zoveel mogelijk gemeden.

MONUMENT SAS 4 - Dessel

Initiatiefnemer: Dries Majewski

Waarom het monument?

De bunkers aan het kanaal hebben mij altijd geïntrigeerd.  In 2014 schreef ik het boek: Vergeten monolieten / Henri Lavigne. Een boek dat de strijd aan de bunkers in de meidagen van 1940 verteld.

Hierop kwam er de vraag naar een rondleiding en verdere uitwerking van het verhaal. Nadat Gil en ik ons gidsencertificaat behaalden zijn we gestart met gidsbeurten langsheen de bunkers en de restanten van de loopgraven.

Ik was verrast over de vele nieuwe anekdotes en informatie die na de publicatie en door de rondleidingen tot bij mij kwam. Hoe meer de informatie zich samenbracht hoe duidelijker het werd dat het verhaal van de bunkers te lang in de vergetelheid heeft gezeten. Vergeten we ook niet dat op 14 mei 1940 verschillende inwoners van Dessel- Witgoor door gefrustreerde Duitsers gegijzeld werden en doodsangsten ondergingen.

De toren met zijn bezoekerscentrum, de speeltuin, het Paggaderpad lokken jaarlijks duizenden bezoekers.  Het bijzondere verhaal van de bunkers mocht voor ons niet meer in deze opsomming ontbreken.

Samen met het gemeentebestuur en enkele lokale verenigingen konden we dit gedenkteken plaatsen. Vandaag is het zowel het start als eindpunt van de rondleiding en mag het een plaats van bezinning zijn.

MONUMENT VLIEGTUIGCRASHES - Mol

Initiatiefnemer: Wim Govers

Waarom de monumenten?

Na enkele jaren onderzoek kwam ik te weten dat tijdens WOII in Mol meerdere vliegtuigen neerkwamen waarbij 29 vliegeniers hun leven lieten.

Bij het bundelen van de verhalen en het uitbrengen van de tweedelige reeks ''VLIEGTUIGCRASHES IN MOL TIJDENS WOII'  leek het ons niet meer dan terecht om het respect en dankbaarheid naar deze helden op een blijvende en zichtbare manier kenbaar te maken.

Naast de vliegeniers staan we ook stil bij de verzetslieden die hun steentje bijdroegen.

Zo speelden bij de crash van B-17 'Our Bay-Bee' Molse Verzetslieden een belangrijke rol bij het helpen ontsnappen van 3 bemanningsleden.

De crash van de Duitse Me110 kwam aan het licht nadat we het verhaal van Louis Volkaert leerden kennen. Hij werd opgepakt na een verzetsdaad.

Vanuit deze motivatie realiseerden VVG-Mol- team Battle For The Locks in samenwerking met Gemeente Mol 6 nieuwe monumenten ter ere van gesneuvelde vliegeniers.

Als leerkracht in het BUSO, stelde ik voor om  2 scholen voor Buitengewoon Secundair Onderwijs ) te vragen om de metselwerken voor hun rekening te nemen.

GIBBO Galbergen Mol en de 3master Secundair te Kasterlee, waar ik zelf werk, gingen de uitdaging aan. 

Leerlingen en hun begeleiders konden op deze manier ervaringen buiten de schoolmuren opdoen. Dank aan alle betrokkenen!

Terug

De familie Rollo aan het monument te Sas 7.

Het Military Cross van Majoor Rollo  ligt voor het monument.

Foto © Jo Segers